The Mid-Autumn Festival หรือเทศกาลไหว้พระจันทร์ เป็นหนึ่งในงานเทศกาลใหญ่ของชาวจีน จัดขึ้นในวันเพ็ญเดือนแปด (15 ค่ำเดือนแปดของจีน ซึ่งปีนี้ตรงกับวันขึ้น 14 ค่ำเดือนสิบของไทย หรือวันที่ 25 กันยายน พ.ศ. 2550 ) มีประวัติความเป็นมายาวนานกว่า สามพันปี ตั้งแต่ในราวสมัยราชวงศ์โจว ( มีบางแหล่งบอกว่า อาจจะยาวนานกว่านั้น คือ อาจจะเริ่มใน สมัย ราชวงศ์เซี่ย หรือ ราชวงศ์ ชาง ซึ่งหากเป็นเช่นนั้น ก็จะยาวนานถึง สี่พันปี อย่างไรก็ดี หากยึดตามคัมภีร์ โจวหลี่ หรือ หนังสือ ขนบธรรมเนียมประเพณีของราชวงศ์โจว เราสามารถที่จะกล่าวด้วยความมั่นใจว่า ประเพณีนี้ มีประวัติความเป็นมายาวนานไม่น้อยกว่า สามพันปี )
สำหรับชาวจีน พระจันทร์ไม่ใช่เทพ แต่เป็นที่ สถิตของ เทพธิดาฉางเอ่อ เทพธิดาแห่งดวงจันทร์ มีเรื่องเล่าเกี่ยวกับเทพธิดาแห่งดวงจันทร์หลายฉบับ แต่ละฉบับก็ต่างกันไปบ้าง แต่เนื้อหาหลักคล้ายกันคือ เทพธิดาฉางเอ่อ เป็นภรรยาของ โฮ่วอี๊ วีรบุรุษผู้ยิงตะวัน ในอดีตกาลโลกของเรามีตะวันสิบดวง ซึ่งจะผลัดกันทำหน้าที่ครั้งละหนึ่งดวง มีคราวหนึ่ง ตะวันทั้งสิบพร้อมใจกันปรากฏบนท้องฟ้า แสงแดดอันร้อนแรงทำให้ผู้คน สัตว์ และสิ่งมีชีวิต ต่างๆเดือดร้อนเป็นอันมาก
เพื่อเป็นการระลึกถึงเทพธิดาผู้อารี ชาวจีนและผู้ได้รับอิทธิพลทางวัฒนะธรรมจากจีน จึงมีการจัดของเซ่นไหว้เทพธิดาแห่งดวงจันทร์ และขอพรจากจากพระนางด้วย
ส่วนขนมไหว้พระจันทร์นั้น มีเรื่องเล่า ว่า เป็นขนมที่ผู้กอบกู้เอกราชจากมองโกล ใช้ซ่อนข้อความส่งถึงกัน เพื่อนัดแนะให้ออกมาปฏิวัติร่วมกัน อย่างไรก็ดีตำนานดังกล่าวยังมิได้มีการพิสูจน์ยืนยันอย่างแจ่มชัดถึงความถูกต้องทางประวัติศาสตร์
ไม่ว่าความจริงจะเป็นเช่นไร แต่ที่แน่ๆคือวันนี้เป็นวันที่ชาวจีน ( และผู้ได้รับอิทธิพลทางวัฒนธรรมจากจีน ) มีความสุข และมีการเฉลิมฉลองเป็นการใหญ่ ซึ่งแต่ละท้องถิ่นก็มีวิธีเฉลิมฉลองต่างๆกันhttp://www.oknation.net/blog/print.php?id=122950
